Whispers of Slavonic Forests

Projekt Smŕtan powstał w 1995 roku w Cieszynie jako solowy projekt Piotra Wójcika, twórcy Nirnaeth. Od samego początku koncentrował się na instrumentalnej muzyce elektronicznej, budującej atmosferę za pomocą syntezatorowych brzmień i rozbudowanych, melodyjnych kompozycji. Pierwsze nagrania reprezentowały stylistykę określaną dziś mianem dungeon synthu, choć w połowie lat dziewięćdziesiątych termin ten nie był jeszcze używany. Zimą 1995/1996 powstał pierwszy pełnowymiarowy materiał, „Whispers of Slavonic Forests”. Niemal godzina muzyki zarejestrowana została wyłącznie przy użyciu instrumentu Roland E-16 i sprzętowego sekwencera Roland MC-500. Nagrania nie doczekały się wówczas publikacji, a zaginięcie taśmy na wiele lat uniemożliwiło wydanie albumu. Wiosną 1997 roku Smŕtan nagrał „Prophecies of Sorrow”, materiał o bardziej elektronicznym charakterze, zawierający kompozycje powstałe w latach 1996-1997. Wydawnictwo ukazało się w nakładzie 500 sztuk w czerwcu 1997 roku w należącej do autora wytwórni Dagdy Music, jako wspólna kaseta z projektem Sammach. Równolegle powstawały kolejne utwory, rozwijające słowiańskie i naturalistyczne inspiracje projektu. Po pierwszym okresie działalności Smŕtan na wiele lat zamilkł. W 2020 roku, równolegle z reaktywacją Nirnaeth, Piotr powrócił również do twórczości pod szyldem Smŕtan. Pierwszym etapem tych prac było odtworzenie dawnych kompozycji z zachowanych na dyskietkach plików MIDI, obejmujących również zaginione ówcześnie nagrania dźwiękowe z „Whispers…”. Materiał powstały pierwotnie w latach 1995-1998 został nagrany ponownie i uzupełniony o dwa nowe utwory. Efektem było „Mystery of the Trees”, wydane we wrześniu 2021 roku w wersji cyfrowej, na CD i kasecie. Album wyznaczył kierunek dalszej działalności projektu, skupionej na słowiańskim ambiencie i pagan dungeon synthcie. W tym samym miesiącu ukazał się również album „R'lyeh”, wydany pod odrębnym szyldem Smŕtan’s Shoggoth. Nagrany pierwotnie w 1999 roku i odrestaurowany po ponad dwóch dekadach materiał przedstawiał znacznie mroczniejsze oblicze twórczości Piotra, osadzone w stylistyce dark ambientu i inspirowane światem H.P. Lovecrafta. W 2023 roku odnaleziona została kaseta z nagraniem „Whispers of Slavonic Forests”. Pozwoliło to na cyfrową restaurację pierwszego materiału Smŕtana i jego publikację w wersji cyfrowej w listopadzie 2025 roku, niemal trzydzieści lat po nagraniu. W listopadzie 2026 roku album ukaże się po raz pierwszy na CD nakładem Rariti.es. Jesienią 2026 roku Smŕtan rozpoczął działalność koncertową. Po występie w rodzinnym Cieszynie, projekt pojawił się 10 października na czwartej edycji Dark Dungeon Festival w belgijskim Anthisnes. Podczas koncertów obok dawnych kompozycji zaprezentowane zostały również utwory z nowego materiału. Kolejny występ zaplanowano na 7 listopada w Pradze, w ramach trzeciej praskiej edycji Kryptozpytu. Obecnie Smŕtan przygotowuje wydanie albumu „Pomarlisko”, pierwszego od lat dziewięćdziesiątych opartego w całości na nowych kompozycjach. Materiał kontynuuje słowiański i naturalistyczny nurt projektu, łącząc atmosferyczną elektronikę z melodyką charakterystyczną dla dotychczasowej twórczości Piotra.

Dyskografia

• 2021Shoggoth: R'lyehMCCD
• 2021Mystery of the TreesMCCD
• 1997Prophecies of Sorrow
• 1996Whispers of Slavonic ForestsCD